Impacture 2026. Բիզնեսը, բարեգործությունը, ԿՍՊ-ն, «մի դրամն» ու մեծ արդյունքը

2026 թվականի մայիսի 26-ին Մեդիամաքս մեդիա ընկերությունն անցկացրեց Impacture 2026 կոնֆերանսը, որտեղ քննարկվեցին բարեգործությանը, կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվությանը (ԿՍՊ) եւ հանրօգուտ ներդրումներին (impact investments) վերաբերող հարցեր: 

Impacture 2026 կոնֆերանսի գործընկերներն էին Ucom-ը, IDBank-ը, JTI Armenia-ն, Թուֆենկյան հիմնադրամը եւ HENDERSON Armenia-ն: 

Կոնֆերանսի առաջին պանելային քննարկման թեման էր «Բարեգործություն, CSR եւ հանրօգուտ ներդրումներ՝ հակասություն, թե՞ փոխլրացում»: 

Քննարկման մասնակիցներն էին IDBank-ի Վարչության նախագահ Մհեր Աբրահամյանը, սոցիալական ձեռնարկատիրության եւ ԿՍՊ փորձագետ, Impact Hub Yerevan-ի խորհրդի անդամ Նազարեթ Սեֆերյանը, «Հայորդի» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր և տնօրեն Վաչե Վարդանյանը եւ «Դասավանդի՛ր Հանուն Հայաստանի» կրթական հիմնադրամի հիմնադիր եւ գործադիր տնօրեն Լարիսա Հովհանիսյանը: 

Քննարկումը վարում էր ԱՊՐԻ Արմենիա-ի Ֆոնդհայթայթման մասնագետ, Fundraisers Club Armenia-ի ղեկավար Շարմաղ Սաքունցը:

Բարեգործության եւ ԿՍՊ տարանջատումը

Մհեր Աբրահամյան, IDBank-ի Վարչության նախագահ

Երբեմն իսկապես դժվար է տարանջատել բարեգործությունը եւ կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվությունը (ԿՍՊ): Դա անելու համար կարեւոր է հասկանալ, թե ինչ նպատակ են հետապնդում այս երկուսը: Որպես կանոն՝ բարեգործությունը նպատակ ունի տեղային, կոնկրետ խնդիր լուծել, իսկ սոցիալական պատասխանատվությունն ավելի համակարգային մոտեցում է, որը նպատակ ունի երկարաժամկետ խնդիր լուծել:

Հիմնական տարբերությունը փիլիսոփայությունն է, իսկ ամենակարեւորը պատասխանատվություն բառն է: Պատասխանատու լինել այն միջավայրի, հասարակության հանդեպ, որտեղ բիզնես ես վարում, եկամուտ գեներացնում:

Իհարկե, մենք ստեղծում ենք աշխատատեղեր, նպաստում ենք տնտեսության զարգացմանը, հարկեր ենք վճարում եւ կարող է թվալ, որ այս ամենն անելով՝ հավելյալ պարտավորություններ կարող ենք չստանձնել: Բայց պատասխանատու լինելը, քո հաջողության պտուղներով կիսվելը կարեւոր է: 

2025 թվականին հարկային օրենսգրքի փոփոխության համաձայն՝ առեւտրային կառույցները կարող են պետական կրթական հաստատություններին կատարվող նվիրատվությունների չափով նվազեցնել շահութահարկը՝ իրենց համախառն եկամտի մինչեւ 2,5%-ի չափով:

Հարկային օրենսդրությունն ու պետության կողմից վարվող քաղաքականությունը կարող են բավականին մեծ ազդեցություն ունենալ այս ոլորտի վրա, բայց չեմ կարծում, որ դա կարող է շարժիչ ուժ դառնալ: Հարկային քաղաքականությունը կամ այլ կարգավորումները կարող են խրախուսել, նպաստել կամ ավելի դժվարացնել դրա իրականացումը, բայց չեն կարող վճռորոշ ազդեցություն ունենալ: 

Վերջերս  շատ արժեքավոր ծրագիր ենք իրականացրել ԵՊՀ-ում՝ արցախցի 103 ուսանողի կրթաթոշակ տրամադրելով: Այս ծրագիրը չենք արել հարկային փոփոխության արդյունքում, այն 2024 թվականի արցախցի մեր հայրենակիցների համար գործարկված «Կողք կողքի» ծրագրի մաս է կազմել:

Նազարեթ Սեֆերյան, սոցիալական ձեռնարկատիրության եւ ԿՍՊ փորձագետ, Impact Hub Yerevan-ի խորհրդի անդամ

Բիզնեսի համար ամենակարեւոր հարցերից մեկը երկարաժամկետ պլանավորումն է, որի ընթացքում տարբեր խնդիրներ են ի հայտ գալիս, որոնք այդ բիզնեսի շարունակական զարգացման համար կարող են ռիսկեր ներկայացնել: 

Կորպորատիվ պատասխանատվության դեպքում այս խնդիրները դիտարկվում են բիզնես տեսանկյունից եւ ներառում են դրանց ռազմավարական կապը բիզնեսի հետ: Այսինքն՝ ԿՍՊ դեպքում բիզնեսն այնպիսի խնդիրներ է իր առաջ դնում, որոնք կապ ունեն ե՛ւ իր, ե՛ւ հասարակության հետ:

Հիմնադրամների եւ բիզնեսի «հանդիպումը»

Վաչե Վարդանյան, «Հայորդի» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր եւ տնօրեն 

2020 թվականից հետո՝ տարբեր իրավիճակներով պայմանավորված, մեր երկրում ավելացել է հիմնադրամների թիվը: Կան լավ հիմնադրամներ՝ լավ թիմերով, որոնք չեն կարողանում գումար հավաքագրել: 

Մեր փորձից կարող եմ ասել, որ շատ կարեւոր է հիմնադրամի գործունեությունը գրագետ ներկայացնելը: Երբ որեւէ ընկերություն որեւէ հիմնադրամից նամակ է ստանում, սկսում է որոնել համացանցում, որպեսզի տեսնի, թե տվյալ հիմնադրամն ինչով է զբաղվում, արդյո՞ք որեւէ աֆիլացում ունի եւ այլն: 

«Հայորդի»-ի եւ IDBank-ի համագործակցության օրինակը կարող եմ բերել: Իմ ընկերները, գաղափարակից մարդիկ ասում են, որ տեղյակ լինելով, որ «Իդրամը» աջակցում է մեր հիմնադրամին, նախընտրում են վճարումներ կատարել այդ թվային հարթակի միջոցով, քանի որ «Մի դրամի ուժը» նախաձեռնության միջոցով յուրաքանչյուր գործարքից հատկացվում է բարեգործությանը: Եվ էական չէ, թե տվյալ ամսվա ընթացքում աջակցությունը որ հիմնադրամին է ուղղվում:

Լարիսա Հովհանիսյան, «Դասավանդի՛ր Հանուն Հայաստանի» կրթական հիմնադրամի հիմնադիր եւ գործադիր տնօրեն 

Ես էլ պետք է նշեմ IDBank-ը եւ «Իդրամ»-ը, քանի որ իրենք Հայաստան մասնավոր հատվածի առաջին ներկայացուցիչներն էին, որ սկսեցին աշխատել մեզ հետ: Եվ այդ համագործակցությունը ծավալվում է իրական գործընկերության ոգով:

 «Դասավանդի՛ր Հանուն Հայաստանի»-ն այսօր համագործակցում է նաեւ տեխնոլոգիական ոլորտի հետ: Նրանցից գումար չենք խնդրում, այլ առաջարկում ենք, որ իրենց լավագույն աշխատողներին տրամադրեն, որոնք իրենց աշխատանքին զուգահեռ կդասավանդեն համայնքներում:

«Մի դրամի ուժը»
 
Մհեր Աբրահամյան, IDBank-ի Վարչության նախագահ

«Մի դրամի ուժը» դասական ԿՍՊ օրինակ է եւ, կարծում եմ, ոլորտում որոշակի մշակույթ է փոխել: 

«Մի դրամի ուժը» գործունեության 6 տարվա ընթացքում 50-ից ավելի հիմնադրամների եւ հասարակական կազմակերպությունների հետ է համագործակցել եւ շուրջ 300 մլն դրամից ավելի գումար է հատկացրել: 

Մենք վստահ ենք, որ փոքր քայլերով, փոքր ռեսուրսներով, 1 դրամով կարելի է բազմաթիվ կարեւոր գործեր անել, փոխել մարդկանց կյանքի որակը, միջավայրը, բնությունը: Կարեւոր է նաեւ, թե ով է իրականացնում այդ ծրագրերը: Անհրաժեշտ են հուսալի գործընկերներ, որոնք կարող են կյանքի կոչել իրենց նպատակները: Մեկ բան է լավ ցանկություններ ու նպատակներ ունենալ, այլ բան է դրանք իրականացնել: 

Մենք ունենք մի շարք չափանիշներ եւ դրանց միջոցով խորը ուսումնասիրում ենք այն կազմակերպություններին, որոնց հետ մտադիր ենք համագործակցել:

Հանրօգուտ ներդրումները

Նազարեթ Սեֆերյան, սոցիալական ձեռնարկատիրության եւ ԿՍՊ փորձագետ, Impact Hub Yerevan-ի խորհրդի անդամ

Դասական ներդրում դիտարկելիս ամենակարեւոր հարցը միջոցների վերադարձն է: 
Բայց երբ խոսում ենք հանրօգուտ ներդրումների մասին, ֆինանսական վերադարձը գործոններից միայն մեկն է: Շատ կարեւոր է հասկանալ եւ հաշվարկել սոցիալական կամ բնապահպանական ազդեցությունը, որը կլինի այդ ներդրման արդյունքում: 
Այստեղ խոսքը սոցիալական ձեռնարկությունների մասին է, որոնք ստեղծվել են սոցիալական կամ բնապահպանական խնդիր լուծելու նպատակով: Սա կարեւոր ուղղություն է մեր երկրի համար: 

Շատ կարեւոր է նաեւ սպառողի մտածելակերպը: Պետք է յուրաքանչյուրս հասկանանք՝ որպես սպառող ամեն օր ընտրություն ենք կատարում, ընտրում ենք այս կամ այն ընկերությունը եւ մասնակցում սոցիալական ազդեցությանը: 

Զգայուն հարցերը

Վաչե Վարդանյան, «Հայորդի» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր եւ տնօրեն 

Միջազգային կազմակերպությունները խուսափում են ավելի տեղային, ազգային գաղափարներ ֆինանսավորել, չնայած, որ մեր ծրագրերը հիմնականում հումանիտար, սոցիալ-հոգեբանական բնույթի են:

Դրամահավաքի ժամանակ տարբեր խնդիրների ենք առնչվում: Օրինակ՝ հիմա քարոզարշավ է ընթանում եւ մեր հերթական ամառային ճամբարի դրամահավաքը թողել ենք ընտրություններից հետո: 

Մեր նման հիմնադրամները պետք է շատ ուշադիր լինեն իրենց խոսքում շահառուների հետ աշխատանքում, քանի որ մեր ուղղվածությունը շատ զգայուն է թե՛ շահառուների, թե՛ բիզնեսի համար: Շատ բիզնեսներ՝ լսելով «պատերազմ» բառը, այն ընկալում են որպես քաղաքական եզրույթ, այլ ոչ թե հումանիտար ու սոցիալական խնդիր: Սա ի նկատի ունենալով՝ 6 տարվա ընթացքում փոփոխությունների ենք ենթարկել մեր մեդիա արշավները, ծրագրերի փաթեթավորումը եւ կարողացել ենք առաջ շարժվել:

Միմյանցից սովորելը

Մհեր Աբրահամյան, IDBank-ի Վարչության նախագահ

Կարծում եմ՝ հիմնադրամները եւ հասարակական կազմակերպությունները սկսել են հասկանալ, որ միայն «մեյլ» գրելով հաջողություն չեն ունենա: Նրանք դառնում են ավելի պատասխանատու, կազմակերպված, թիրախային եւ արդյունքի միտված: 

Մենք էլ սովորել ենք ավելի ճիշտ գնահատել այդ կարիքները եւ հասկանալ, թե այսօր մեր երկրին ու թիրախային խմբերին ինչ է ավելի շատ անհրաժեշտ: 

Նազարեթ Սեֆերյան, սոցիալական ձեռնարկատիրության եւ ԿՍՊ փորձագետ, Impact Hub Yerevan-ի խորհրդի անդամ

Կարեւոր է, որ բիզնեսները խոսեն կորպորատիվ պատասխանատվության ռազմավարական մոտեցումների մասին, որ լայն հանրությունը սկսի հասկանալ՝ թե ինչ է համակարգված մոտեցումը եւ ոչ թե մտածի՝ բիզնեսն ավելորդ գումար ունի եւ պետք է այստեղ կամ այնտեղ ծախսի: 

Կարեւոր են նաեւ չափման մեխանիզմները: Բավարար չէ արձանագրել, որ այս կամ այն ծրագրի արդյունքում, օրինակ, 50 երիտասարդ վերապատրաստում անցավ: Պետք է փորձել հասկանալ, թե արդյունքում ինչ փոխվեց այդ 50 երիտասարդի կյանքում, նրանցից քանիսը՞ իրական օգուտ քաղեցին ծրագրից:

Վաչե Վարդանյան, «Հայորդի» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր եւ տնօրեն

Շատ ընկերություններ՝ մերժելով հիմնադրամների դիմումը, չեն մանրամասնում, թե որն է մերժման պատճառը: Կարծում եմ, որ պատճառների ներկայացնումը կօգնի հիմնադրամներին հաջորդ անգամ հաշվի առնել նախորդ անհաջող փորձը:

Ինքս սովորել եմ ճանաչել նաեւ բիզնեսի շահը: Հաճախ ինձ դնում եմ այս կամ ընկերության ղեկավարի տեղում եւ մեր բարձրացված հարցերին փորձում եմ նայել իր տեսակետից: 

Կարդեցեք նաեւ.

Իեն Գիլանի եւ Թոնի Այոմիի անվան մրցանակներ՝ Գյումրիի թիվ 6 երաժշտական դպրոցի սաներին

Բոլորիս «ծննդյան վկայական» Մատենադարանն եւ նրա գաղափարակիցները

Ռալֆ Յիրիկյանը՝ պատասխանատվության, մարզերի զարգացման եւ սփյուռքի ներուժի մասին

Արփի Ջիլավյան

Լուսանկարները՝ Դավիթ Ղահրամանյանի